Ziekteverzuim blijft zorgwekkend hoog: wat is er aan de hand?
Het ziekteverzuim onder werknemers blijft op een hoog niveau. Volgens de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg het ziekteverzuim in Nederland in 2025 gemiddeld 5,4 procent. In 2015 lag het verzuim nog op 3,9 procent.
Ook in 2026 is er vooralsnog weinig reden voor optimisme. In het eerste kwartaal kwam het ziekteverzuim uit op 5,8 procent, tegenover 5,5 procent in hetzelfde kwartaal van 2024 en 5,8 procent in het eerste kwartaal van 2025.
Een probleem dat verder gaat dan een paar ziekmeldingen
Een hoog verzuimpercentage heeft gevolgen die verder reiken dan de afwezigheid van individuele medewerkers. Wanneer werknemers uitvallen, moeten collega’s het werk vaak tijdelijk overnemen. Dat kan de werkdruk verhogen en daarmee juist weer bijdragen aan nieuwe uitval.
De cijfers laten bovendien zien dat het verzuim niet in alle sectoren hetzelfde is. In 2025 was het ziekteverzuim het hoogst in de zorg, met 7,5 procent. Ook vervoer en opslag, het openbaar bestuur en de industrie kenden relatief hoge percentages.
Niet alleen griep is de oorzaak
Een deel van het verzuim wordt uiteraard veroorzaakt door griep, verkoudheid en andere virusinfecties. Volgens CBS en TNO was in 2025 griep, verkoudheid of een andere virusinfectie de meest genoemde aanleiding voor de laatste ziekmelding. Maar ook psychische klachten, overspannenheid en burn-out spelen een belangrijke rol. Van de werknemers die in 2025 verzuimden, noemde 8,8 procent psychische klachten, overspannenheid of burn-out als belangrijkste klacht bij het laatste verzuim.
Daarmee komt een bredere vraag op tafel: in hoeverre is het hoge verzuim een gezondheidsprobleem en in hoeverre zegt het iets over de manier waarop we werken?
Preventie wordt steeds belangrijker
Voor werkgevers betekent dit dat verzuimbeleid niet alleen zou moeten draaien om de begeleiding van werknemers die al zijn uitgevallen. Minstens zo belangrijk is de vraag hoe uitval kan worden voorkomen. Denk daarbij aan werkdruk, herstelmogelijkheden, leidinggevenden die signalen tijdig herkennen en een werkomgeving waarin medewerkers problemen bespreekbaar kunnen maken.
De vraag achter de cijfers
De ontwikkeling van het ziekteverzuim vraagt daarom om meer dan alleen een registratie van percentages. Een verzuimpercentage van 5,4 of 5,8 procent is uiteindelijk een symptoom. De interessante vraag is wat daarachter zit.
Waarom vallen medewerkers uit? Welke rol spelen werkdruk en mentale belasting? Zijn organisaties voldoende in staat om langdurige uitval te voorkomen? En wat kunnen werkgevers en werknemers doen om te voorkomen dat een hoge werkdruk leidt tot een vicieuze cirkel van uitval en extra belasting voor de collega’s die achterblijven?
De cijfers van het CBS maken in ieder geval duidelijk dat hoog ziekteverzuim geen tijdelijk verschijnsel meer is. Het verzuim ligt structureel hoger dan tien jaar geleden. Dat maakt het onderwerp relevant voor iedere organisatie die medewerkers duurzaam en gezond aan het werk wil houden.
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), De arbeidsmarkt in cijfers 2025 – Arbeidsomstandigheden en CBS StatLine, Ziekteverzuim.
